Önceki günlerde yüksek lisans dersim olan ve Sn. Semih Çetin tarafından verilen Yazılım Mimarileri (Software Architecrures) dersi için SOA konusunda bir sunum yaptım. Sunumum sırasında servis yönelimli mimari ve web servisleri ile birlikte bu yaklaşımın hayatımıza getirdiği kolaylıklara değinmeye çalıştım.
Son yılların popüler araştırma alanı olan servis yönelimli mimariler oluşturulan birtakım stanadartlar ve web servislerinin yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıyla gün geçtikçe hayatımızda daha fazla yer tutmaya başlıyor. Bu yapı ile birlikte döviz kurlarını birtakım servisler üzerinden alabiliyor, tc kimlik numaralarının doğruluğunu başka sevisler ile kontrol ettirip doğrulayabiliyoruz.
Bu yapıdaki temel mantık verinin tek bir yerde bulunmaması mantığına dayalı. Kurumlar, organizasyonlar, şirketler ihtiyaç duydukları bilgilere bir başka kurumun sunduğu servis aracılığıyla ulaşabiliyor ve ihtiyaç duyduğu anda kullanabiliyor. Hatta sadece başka organizasyonların sunduğu servisler de konu olmayabiliyor. Bir yazılım firması isek eğer. Başka bir projede hayata geçirdiğimiz bir uygulamayı servis haline getirerek, başka başka uygulamalarda aynı kod yazma yükünü ortadan kaldırarak tekrar tekrar kullanabiliyoruz.
İlk defa Microsoft tarafından resmi desteğin verildiği web servisleri konusu geliştirilen XML standartlarıyla birlikte bugün hemen herkes tarafından desteklenen ve aktif kulanılan bir yapı halini aldı. XML yapısının platform bağımsız mantığı çerçevesinde de, her türlü cihazdan bu servislere ulaşmakmümkün olabiliyor. Örneğin yine Microsoft tarafından lansmanlarda çokca kullanılan bir görüntüyü hatırlayacak olursak; bilgisayarımızdaki bir fotoğrafı masanın üzerinde duran resim çerçevemize web sevisleri aracılığıyla gönderiyor ve tamamen dijital bir ortam aracılığıyla evimize çok daha kolay renk katabiliyoruz J
Servis yönelimli mimari konusu sadece web servislerinden ibaret değil tabiki. Bugün gelinen noktada web servisleri bu mimariyi kullanabildiğimiz güzel bir örnek görünümünde. Bunun dışında devam eden arge çalışmalarıyla servis yönelimli mimarinin geleceği ve sunması gereken hizmetler konusunda çeşitli çalşmalar yapılıyor. Önemli araştırmalardan birisi de REST (Representational State Transfer) konusu. Web servislerindeki standart SOAP mesajlajma sisteminin dışına çıkarak, farklı stanadartlarla veri alışverişini gerçekleştirebilen REST halen gelişimi konusunda çalışmaların devam ettiği bir alan.
REST konusunda daha geniş bilgi için
http://webservices.xml.com/pub/a/ws/2002/02/06/rest.html?page=1
adresindeki makaleyi inceleyebilirsiniz.
Sunum sırasında benim kullandığım dökümanı incelemek isteyenler aşağıdaki bağlantıdan dosyayı indirebilirler.
SOA konusundaki en büyük problemlerimizden olan performans konuları da daha kolay aşılır hale geldiğinde sanırım bu konudaki gelişimi takip etmek bile zor olacak. Ülkemiz için de e-devlet portlanın hizmete girmesiyle artık sabıka kaydı, vergi borcu, ssk ödemeleri, banka borcu bilgileri gibi bilgilerle devlet tarafından sunulacak servislerle tek bir kaynaktan kolalıkla erişme imkanına sahip olacağız. En azından başarılı olacak bu proje sonunda bu konumda olmayı ülke olarak amaçlıyoruz.
Cok guzel bir sunum olmus.tesekkurler.
Eren Asigli
29 Temmuz 2008